خانم جین لوویسون
بی شک موسیقی ایرانی یکی از پر طرفدارترین برنامه های هر ایرانی است وفراز ونشیب های زیادی را پشت سر گذاشته است از زمان ساسانیان که نوازندگان چیره دستی مانند باربد ونکیسا به نوازند گی مشغول بوده اند تا به امروز که موسیقی ایرانی سیر نزولی پیدا نموده است قرن ها می گذرد هدف من از این نوشتار بررسی موسیقی ایران قبل از سال ۵۷ وبعد از آن میباشد سالهای ۱۳۱۹تا ۱۳۵۷را باید سالهای طلایی موسیقی ایران نامید ودر این سالهابا حضور استادان به نامی مانند درویش خان وابوالحسن صباوعلی نقی وزیری و…. روزهای درخشان خود را سیر می کرد وابوالحسن صبا یکی از استادان ماندگار تاریخ موسیقی ایران است که حدود ۶۰۰۰ شاگرد داشته است!وحق بزرگی به موسیقی ایرانی دارد شاگردان بزرگی که تربیت نموده است موید این ادعا می باشد شاگردانی چون حسین تهرانی ، حسن کسایی ،فرامرز پایور، غلام حسین بنان ،علی تجویدی ،همایون خرم ،اسدالله ملک ،حبیب الله بدیعی، ایرج{خواجه نوری}، فرهاد فخرالدینی وده ها شاگرد دیگر که هر کدام از آنها استاد بزرگی در عرضه موسیقی ایرانی شدند یکی از کسانی که موسیقیدان نبود ولی به موسیقی ایرانی عشق می ورزید مرحوم داوود پیر نیا بود، ایشان پس از باز نشستگی از کار دولتی خدمت بسیار بزرگی به موسیقی ایران نمودند که اگر این کار را انجام نمی داد اسمی از موسیقی ایرانی به جای نمی ماند برنامه گلها نام مجموعه برنامه های موسیقی ایرانی بود که از سال ۱۳۳۴تا اواخر سال۱۳۵۰ از رادیو تهران وپس از آن از رادیوایران پخش می شد این برنامه با نام گلهای جاویدان به ابتکار ایشان پخش می گردید وحدود ۲۰ سال مورد توجه دوستداران موسیقی بود برنامه های دیگری به نامهای گلهای رنگارنگ یک شاخه گل برگ سبز گلهای صحرایی به این مجموعه اضافه گردید وبعد از کناره گیری ایشان از رادیو گلهای تازه به این مجموعه اضافه گردید واغراق نیست که ایشان را خداوند هنر برنامه گلها لقب داده بودند اجرا کنندگان این برنامه هاالهه ،اکبرگلپایگانی ، عبدالوهاب شهیدی، محمودی خوانساری ،ایرج ،مرضیه ،پوران ،عبدالعلی وزیری، پروین، مهستی، هایده، حمیرا، رویا، محمد رضا شجریان، حسین قوامی، نادر گلچین، کورس سرهنگ زاده و ناصر مسعودی را می توان نام برد و در این مدت ۱۶۰۰ترانه تهیه نمودند آهنگسازان این برنامه ها کلنل علی نقی وزیری، جواد بدیع زاده ،جواد معروفی، روح الله خالقی، پرویز یاحقی، مرتضی محجوبی، همایون خرم ،علی تجویدی، حبیب الله بدیعی، نصرالله زرین، پنجه واسدالله ملک بودند چگونگی کارهایی که ایشان جهت این کار شگرف انجام داده است خود یک بحث دیگری است که به یاری خدا در آینده به آن خواهم پرداخت اما پس از سال ۱۳۵۷موسیقی ایرانی از فضاهای عمومی به فضاهای خصوصی کشانده شد وکار به جایی رسید که حمل ساز یک جرم محسوب می شد ونوازندگان وخوانندگان منزوی وخانه نشین شدند وموسیقی ایران روند نزولی خود را آغاز نمود نوازندگان وخوانندگان به مرور زمان به خواب ابدی فرو رفتند بدون اینکه جانشینی از آنها به جا بماند پس از آن تمام آرشیو برنامه های آنها به مرور در حال از بین رفتن بود چون مسئولین صدا وسیما بهایی برای آنها قائل نبودند واگر زحمات خانم جین لوویسون نبود تمام کوشش داوود پیر نیا وهمکاران ایشان به تاریخ می پیوست این خانم آمریکایی تباروساکن انگلیس می گوید:قبل از انقلاب من به اتفاق شوهرم برای یاد گیری زبان فارسی به ایران آمدیم ودر شش سالی که در دانشگاه شیراز بودم با برنامه گلها آشنا شدم ومتوجه شدم مردم ایران علاقه شدیدی به برنامه گلها دارند وتمام خاطرات آنها با این برنامه عجین شده است وکسی در ایران برای جمع آوری این گنجینه بزرگ اقدامی نکرده است به فکرم رسید که خودم این کار بزرگ را به سر انجام برسانم با حمایت دانشگاه سواز وموسسه ایران شناسی وکتابخانه بریتانیا فعالیت خود را شروع کردم به کشورهای مختلف از جمله آمریکا فرانسه کانادا وآلمان وهرجایی که فکر می کردم کسی در آنجا کلکسیونی از برنامه گلها داشته باشد سفر کردم تاکارم را کامل نمایم وبا ۴۰ نفر از افراد باقی مانده از برنامه گلها مصاحبه کردم شروع برنامه گلها به این صورت بود که خانواده پیرنیا مخصوصا داریوش پیرنیا به من گفتند که ساخت برنامه گلها یک انگیزه عرفانی بوده وآنهادر مجالسی که در لواسان با بزرگانی چون محجوبی وصبا وبزرگان دیگر موسیقی در خانقاه نظام سلطان خواجه نوری برگزار می شده در باره شعر وموزیک وعرفان صحبت می کرده اند واز همین جا برنامه گلها شروع شد وموقعی که پیر نیا شروع به این کار نمودند بیش از ۵۶۰ شاعر با این برنامه به ایرانیان شناسایی شدند یکی از کارهای جالبی که پیر نیا در برنامه یک شاخه گل انجام دادند معرفی۲۵ شاعر زن در این برنامه ها بود با توجه به آرشیوی که جمع آوری کرده بودم وبا درنظر گرفتن کارشناسان موسیقی در حدود ۶۰ برنامه از گلهای رنگارنگ پخش نشده بود یعنی شماره آن موجود بود ولی خود گلها رانبود وبا کوشش فراوان ۹۹در صد آنهارا جمع آوری کردم نمی دانم چه بگویم وچگونه از این بانوی بزرگوار تشکر نمایم وهر چه تلاش نمودم واژه ای پیدا کنم تا با آن از ایشان قدر دانی نمایم موفق نشدم واگر زحمات سه ساله ایشان در این مورد نبود اسمی از گلها در موسیقی ایران وجود نداشت حسین ملکوتی جمله زیبایی برای این بانوی فرهیخته بیان نموده است که حیفم آمد آنرا نگویم {غریبه ای که از من به فرهنگ موسیقی من آشنا تر است }بانویی که قفسه های خانه اش باکتابها وآثار بزرگان موسیقی ایران تزیین شده است ونتیجه چندین سال تلاش خود را به رایگان در اختیار جهانیان بخصوص مردم ایران قرار داده است برای شنیدن برنامه گلها که به صورت ۲۴ ساعته وبدون تکرار برنامه ها از اینتر نت پخش می شود می توانید از سایت
www.radiogolha.co.uk استفاده نمایید
نظرات (5)
be yaade tamame tasnifhaaye binazyre golha az jomle in shed k kheili ziba slavish shajaryan o hayed ejrash kardand
شب چـــو در بستم و مست از می نابش کردم
مــاه اگر حلقــــه به در کوفت جوابــش کردم
دیدی آن تـُــرک خـُــتا دشمـن جان بود مــرا ؟
گر چه عمری به خطا دوست خطابش کردم !
منزل مـــردم بیگانه چو شــد خانه ی چشـــــم
آنقــــدر گریــــــه نمـودم که خرابـــش کـردم
شــرح داغ دل پروانــــــه چو گفتم با شمــــــع
آتشـــی در دلــــــش افکنــــدم و آبـــش کردم
غرق خون بود و نمی مرد ز حسرت فرهــاد !
خواندم افسانه ی شیــرین و به خوابش کردم !
دل که خونابه ی غم بود و جگر گوشه ی دهر
بر ســــــر آتش جــــور تو کبابــــش کـــردم !
زنــــدگی کردن من مـــــردن تدریجـــــی بود !
آنچــه جان کــَــند تنم عمــــر حسابش کــردم
(فرخی یزدی)
با سلام :
اصل کلیه آهنگها در آرشیو صدا و سیما تا سال ۱۳۵۹ موجود بوده که ار آن تاریخ مفعود شده اند . ( به نظر میرسد آرشیو کامل به امریکا رفته است )
تقسیم بندی به دو تاریخ قبل و بعد از ۵۷ جالب بود.
سال ۵۷ را باید سال سلطه ی توهم نامید.سال اتش زدن بر داشته ها به امید کسب نداشته ها .نداشته هایی که هیچوقت به
بدست نیامد و با گذشت هر سال از زمان ،پوچ بودن انها بیشتر مشخص شد.
ما خواستیم.خود ملت ایران.انتخاب خودمان بود و است.
قبلن هم گفته شده، حکومت برایند افکار ملت است.
موسیقی تنها یکی از قربانیان این انتخاب بوده است.
یادمان میاید که در زمان پهلوی ،بسیاری از افراد ملت تلویزیون را تحریم کرده بودند؟
قبول دارید اگر همین الان استفاده از تجهیزات دریافت امواج ماهواره ازاد شود،باز با تحریم نسبتن قوی مواجه میشود؟
موسیقی از دید بسیاری از افراد در همین دسته ی تحریمی ها قرار دارد.از دید انها چیز ا زشمندی از بین نرفته که نگران ان باشیم.یک کتاب شریعتی اگرچه اندکی منحرف تمام مجموعه ی
گل ها را می ارزد.کتاب ها وارزش های دیگر که جای خود را دارند.
تشکر ویژه
هرچی میخونم/میفهمم که هیچی نمیدونم.باسپاس از مطلب جالب وپرمحتوا