آلفردبرنارد نوبل در۲۱ اکتبر سال۱۸۳۳ در شهر استکهلم سوئد چشم به جهان گشود. در هشت سالگی به همراه خانواده اش عازم روسیه شد نشانه های علاقه به علوم و به ویژه شیمی در همان نخستین سالهای کودکی در وی پدیدار شد.
اموخته هايش را به شکل خوداموز فرا گرفت و هيچگاه تحصيلات دانشگاهى را از سر نگذراند، در سال۱۸۶۳ به سوئد بازگشت و در کارگاه پدر در هلنبورگ به عنوان شيميدان مشغول به کار شد او در توليد صنعت مواد منفجره نيتروگليسرين موفقيت بسيارى بدست آورد.

در سال۱۸۶۴ انفجارى منجر به ويرانى کارخانه و مرگ چند نفر از جمله برادر جوانترش شد، پس از آنکه کارخانه هايى در آلمان و نروژ ساخته شدند نوبل در سال۱۸۶۷ اختراع نوعى از نيترو گليسيرين به نام ديناميت را به ثبت رسانيد، در ديناميت او نيتروگليسيرين جذب خاک دياتومه جامد بىاثر شده بود از اين رو کارکردن با ان ايمن تر بود اين اختراع به سرعت کار ساخت و سازها را در بسيارى از کشورها بهبود بخشيد.

نوبل در سال۱۸۷۵ ژلاتين منفجرشونده قوى ترى را ارايه داد که در ان نيتروگليسيرين با نيتروسلولز، ژلاتينى شده بود اختراع وى طرح هاى بزرگ راه سازى مانند کانال کورينث و تونل گوتارد را امکان پذير ساخت . در سال۱۸۸۷ بالبيست ماده منفجره بىدود را براى امور نظامى معرفى کرد، آلفرد نوبل مردى تنها غالبا بيمار، فروتن ، کمرو و دوستدار انسان ها بود او در۱۰ دسامبر سال۱۸۹۶ پيش از تحقق ايده هايش در منزل شخصى اش واقع در سن رمو ايتاليا چشم از جهان فروبست .

وى در وصيتنامه خود نوشته است ، تمام دارايى هايم طبق انچه در پى مى ايد تقسيم شود اين سرمايه به شکل اوراق بهادار معتبر توسط کارگزارانم از طريق تاسيس صندوقى به عنوان جايزه سالانه به کسانى اعطا مىشود که طى سال هاى گذشته خدمت بزرگى به جامعه انسانى انجام داده باشند.

جايزه مزبور به پنج قسمت مساوى تقسيم شود و هر يک از آنها را به يکى از موارد زير اختصاص داده شود يک سهم براى کسى که مهمترين اختراع و اکتشاف در زمينه علوم فيزيک انجام داده ، يک پنجم براى کسى که مهمترين و مفيدترين اکتشافات را در زمينه علوم شيمى انجام داده ، يک سهم براى کسى که مهمترين کشف در رشته فيزيولوژى يا پزشکى را انجام داده ، يک پنجم براى کسى که برجسته ترين اثر ادبى را خلق کند و يک سهم باقيمانده هم به کسى تعلق مىگيرد که بيشترين يا بهترين اقدام را براى ايجاد صلح و برادرى و فروکاستن آتش دشمنى بين ملت ها و برقرارى دوستى انجام دهد. جايزه نوبل شامل مدال افتخار و يا ديپلم شخصى و مبالغى وجه نقد است که طبق بند چهارم اساسنامه بنياد نوبل بيش از سه نفر نمىتوانند در جايزه سهيم باشند.

جايزه تنها به کسانى که در قيد حيات هستند تعلق مىگيرد مگر آنکه نامزدى شخص وفات يافته پيش از مرگش اعلام شده باشد مراسم در سالن کنسرت استهکلم برگزار مىشود و اعليحضرت پادشاه سوئد شخصا ديپلم افتخار و سند تاييدکننده مبلغ جايزه را به دست برندگان مىدهد.

ديپلم افتخار فيزيک و شيمى توسط آکادمى سلطنتى علوم سوئد و ديپلم فيزيولوژى يا پزشکى توسط انستيوى کارولينا تهيه مىشود صحافى ديپلم ها بر عهده صحافى HASSLERو FALTHاست جلدها از چرم بسيار مرغوب بز است . ديپلم فيزيک داراى جلد آبى رنگ ، ديپلم شيمى و فيزيولوژى داراى جلد قرمز است به علاوه خوشنويسان آرمى که از ترکيب حروف اول اسم شخص تشکيل مى شود را بر روى هر يک از ديپلم هاى اختصاصى برندگان حکاکى مى کنند و ديپلم ها درون جعبه اى از جنس مقوا براى حفظ ديپلم ها طراحى شده قرار مى گيرد.

طبق اساسنامه بنياد نوبل که با حضور پادشاه وقت سوئد در تاريخ ۲۹ ژوئن سال۱۹۰۰ تنظيم شده هيات اهدا جوايز موظف به تقديم حواله مبلغ جايزه و تقدير نامه اختصاصى به برندگان است مدال نوبل فيزيک ، شيمى، پزشکى و ادبيات توسط مجسمه نروژى گوستاو ويگلند طراحى شده است .

در يک طرف مدال سوئدى تصويرى از نوبل و طرف ديگر ان سالروز تولد و مرگ نوبل با حروف لاتين نگاشته شده است ، اين مدال تا سال۱۹۸۰ به وزن ۲۰۰ گرم و از طلاى۱۸ عيار تهيه مىشد از آن زمان تاکنون مدال از ترکيبى از طلاى۱۸ عيار با۲۴ عيار تهيه مىشود مبلغ جايزه در سال۱۹۰۰ ،۱۵۰ هزار و۸۰۰ کرون سوئيس بوده که در سال۱۹۲۳ به کمترين حد خود يعنى۱۱۵ هزار کرون سقوط کرد اما در سالهاى اخير اين مبلغ به طور قابل توجهى افزايش يافته يک ميليون کرون در سال۱۹۸۱ ، دو ميليون کرون در سال۱۹۸۶ ، سه ميليون کرون در سال۱۹۸۹ ، چهار ميليون کرون در سال۱۹۹۰ ، شش ميليون کرون در سال۲۰۰۰ و۱۰ ميليون کرون در هر رشته به برندگان اهدا مىشود.